Konu Anlatımları

İsimler , İsim Tamlaması Konu Anlatımı PDF İndir

İsimler , İsim Tamlaması Konu Anlatımı PDF İndir

İsimler , İsim Tamlaması Konu Anlatımı PDF İndir

İsimler (Adlar)
Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan sözcük türüdür.
Özel İsimler
Özel adlar, benzerleri bulunmayan, yaratılışta tek olan varlıklara verilen adlardır.
Kişi adları: Köroğlu, Ali, Aslı…
Hayvan Adları: Pamuk, Karabaş, Tekir…
Yer Adları: Karadeniz, Muğla, Gaziantep…
Dil,din adları: Türkçe, Müslümanlık…
Ulus adları: Türkler, Araplar, İngilizler…
Ülke adları: Türkiye, Almanya, İngiltere…
Kitap,dergi,gazete adları: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, Türk Dili dergisi , Cumhuriyet
gazetesi…
Cadde,sokak,apartman adları: Atatürk Bulvarı, Koza Sokak, Sevgi Apartmanı…
Kurum,dernek, okul vb. adları: Türk Dil Kurumu, Kızılay, Atatürk Lisesi…
Coğrafya ile ilgili gezegen, kıta,bölge,ova,dağ,deniz,göl,nehir adları: Mars,
Avrupa,Anadolu,Gediz Ovası,Ağrı Dağı, Van Gölü, Kızılırmak…
Cins İsimler (Tür Adları)
Aynı türden olan canlı cansız bütün varlık ve kavramlara verilen ortak adlardır.
Hayvan, bitki adları: kedi, köpek, elma, ağaç…
Araç adları: çekiç, iğne, tarak…
Akrabalık adları: anne, baba, dayı…
Organ adları: baş, gövde, kalp,ayak…
Giyecek,yiyecek, içecek adları: gömlek, armut, zeytin, su…
Renk adları: siyah, sarı, mavi…
Tekil İsimler
Sayıca tek bir varlığı karşılayan adlardır.
ev,ağaç,çocuk,kitap,güneş…
Çoğul Ad
Sayıca birden çok varlığı karşılayan adlardır. Adlara “-lar, -ler” çokluk eki getirilerek yapılır.
**Çoğul eki alan sözcükler çeşitli anlamlara gelen adlar oluştururlar:
Çoğullama
*Kitaplar,ağaçlar…
Aile,çevre
*Elifler bize gelecek.
*Dayımlar İzmir’e taşındı.
Benzerleri
*Çelebiler, Orhan Gaziler buralarda yatıyor.
*Yeni Orhan Veliler yetişiyor.
Abartma
*Seni dünyalar kadar seviyorum.
Genelleme
*Sabahları burada koşu yaparım.
Aşağı yukarı
*O zamanlar on yaşlarındaydım.
Saygı
*Müdür Beyler birazdan burada olur.
Küçümseme
*Hanımefendiler nihayet uyanabilmişler.
Aynı gruptan varlıklar
*Sürüngenler,kemirgenler…
Sayı basamakları
*Onlar basamağı
On yıllık zaman dilimi
*Hala 1980’lerin müziğini dinliyor.
Topluluk Adı
Biçim bakımından tekil olduğu hâlde anlamca topluluk kavramı taşıyan adlardır.
*millet,ordu,kafile,halk,orman,sürü…
Not: Bazı sözcükler cümle içinde kazandığı anlamla topluluk adı olabilir:
Sınıfta kim var? – tekil ad
Bu sınıf çok başarılı.-topluluk adı
Okul yazın temizlenecek.-tekil ad
Okul geziye gitti.-topluluk adı
Somut Adlar
Duyu organlarımızla görüp kavrayabildiğimiz ve tabiatta madde olarak var olan gerçek nesne
ve varlıkların adlarıdır.
insan,ağaç,rüzgar,kedi…
Soyut Adlar
Görünürde madde olarak var olmayan, duyu organlarımızla kavranamayan, ancak
düşüncelerimizde var olan kavramlara karşılık olan adlardır.
düşünce,bilgi,hayal,öfke,sevgi…
İSİM TAMLAMALARI
Belirtili İsim Tamlaması
Tamlayanın “-in” ilgi ekini tamlananın da “-i, si” 3.tekil kişi iyelik ekini aldığı tamlamalardır.
*tamlayan (ın) tamlanan (ı)
İstanbul’un baharı
çimenin yeşili
Belirtili İsim Tamlamalarının Biçim Özellikleri
1-Tamlayanla tamlanan yer değiştirebilir.
Toprakları verimlidir bu ovanın.
tamlanan tamlayan
2-Tamlayanla tamlanan arasına sözcük girebilir.
Bahçenin her yıl yeniden açan çiçekleri görülmeye değer.
tamlayan tamlanan
3-Tamlayan ve tamlanan sıfat alabilir.
Sessiz gecelerin derin yalnızlığı var hayatımda. (sessiz-sıfat, derin-sıfat)
tamlayan tamlanan
4- Tamlayan ya da tamlanan düşebilir.
Çocukluğum mutluluk içinde geçti.
(benim çocukluğum)
5-Tamlama ekleri düşebilir.
Bizim çocuklar yarışmada birinci oldu.
(çocuklarımız)
Belirtisiz İsim Tamlaması
Tamlayanı yalın halde bulunan, tamlananı 3.kişi iyelik ekini alan tamlamalardır.
tamlayan ( ) tamlanan (i)
yağmur kokusu
pencere kenarı
Belirtili İsim Tamlamalarının Biçim Özellikleri
1-Belirtisiz isim tamlamasının başına gelen sıfat sadece tamlayanı ya da tamlananı değil
tamlamanın bütününü etkiler.
*mavi tarla kuşu
sıfat
*lezzetli un çorbası
sıfat
2-Belirtisiz isim tamlaması bir ismin sıfatı olarak kullanılabilir.
yosun yeşili gözler
sıfat isim
kar beyazı elbise
sıfat isim
Takısız İsim Tamlaması
Tamlayan ve tamlananın, tamlama ekleri almadan oluşturdukları isim tamlamasıdır. Bu tür
tamlamalarda tamlayan, tamlananın neyden yapıldığını anlatır.
İyi insan ( insan iyiden yapılmamış,sıfat tamlaması)
Demir kapı ( kapı demirden yapılmış, takısız isim tamlaması)
tahta masa
ipek eldiven
pamuk yorgan
Zincirleme İsim Tamlaması
Birden çok isim tamlamasının iç içe geçmesiyle oluşur.
belediye otobüsünün rengi
Türkiye’nin eğitim sorunları

İsimler ve İsim Tamlaması konu Anlatımı PDF indirmek için tıklayın.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

basla
bitir
Başa dön tuşu