Konu Anlatımları

TYT Türkçe edat bağlaç ünlem Konu anlatımlı pdf indir

TYT Türkçe edat bağlaç ünlem Konu anlatımlı pdf indir

EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM
EDATLAR
Tek başına anlamı ve görevi olmayan ancak kendinden önce gelen
sözcükle öbekleşerek anlam ve görev kazanan sözcüklerdir. Edatlar
şunlardır:
1-GİBİ
Cümleye benzerlik, eşitlik, tezlik, olasılık gibi anlamlar katar.
Balıklar nar gibi kızardı. (benzerlik)
O da babası gibi çok çalışkandır. (eşitlik)
Bu iş olacak gibi. (olasılık)
2-İLE
**Biri bağlaç diğeri edat olan iki çeşit “ile” vardır. Bir cümlede
“ile”nin yerine “ve”yi getirebiliyorsak bağlaç, getiremiyorsak
edattır.
İzmir’e uçakla gideceğiz. (edat)
Kardeşimle ben size geliyoruz. (bağlaç)
Onunla pek anlaşamıyoruz. (edat)
3-İÇİN
Cümleye amaç-sonuç, neden-sonuç, özgülük gibi anlamlar katar.
Piknik yapmak için deniz kenarına gittiler. (amaç-sonuç)
Diyet ve spor yaptığı için çok kilo verdi. (neden-sonuç)
Bu fedakarlıklar hep çocuklarımız için. (özgülük)
4-GÖRE
Cümleye görelik, karşılaştırma, oranlama, uygunluk gibi anlamlar
katar.
Tatile gitmek için kafamıza göre bir yer bakıyoruz. (uygunluk),
Onun boyuna göre ayakları çok küçüktür. (orantı)
Geçmişte günümüze göre daha üretken sanatçılar varmış.
(karşılaştırma)
5-KARŞI
Cümleye genellikle yönelme anlamı katar.
Boğaz’a karşı oturup çaylarımızı yudumladık.
Ona karşı sorumluluklarım var.
6-KADAR
Cümleye zaman, yönelme, ölçü, nitelikte eşitlik, karşıtlık,
karşılaştırma gibi anlamlar katar.
Gece yarısına kadar ders çalıştık. (zaman)
O da senin kadar iyi birisi. (eşitlik)
Ona laf anlatmak deveye hendek atlatmak kadar zor. (karşılaştırma)
7-KARŞIN, RAĞMEN
Karşıtlık, aykırılık ilgilisi kurar.
Yasak olmasına rağmen sigara içiyorlardı.
8-DOĞRU
Cümleye yer ve zaman bakımından yönelme ve yaklaşıklık anlamları
katar.
Şu tarafa doğru yürüyünce karşınıza şehrin heykeli çıkacak.
Akşama doğru oradan ayrıldık.
Bize doğru geliyorlar.
*Doğru sözcüğü isim, sıfat ve zarf olarak da kullanılabilir.
Her zaman doğruyu söyleyiniz. (isim)
Doğru sözden zarar gelmez. (sıfat)
Bana doğruyu söyle! (zarf)
9-ÜZERE
Cümleye amaç, koşul gibi anlamlar katar.
Dil öğrenmek üzere İngiltere’ye gideceğim.
Kitabını haftaya geri vermek üzere alıyorum.
Diğer Edatlar: Dek, değin, denli, beri, dolayı, ötürü, diye, değil, mi
BAĞLAÇLAR
 Eş görevli sözcükleri, söz öbeklerini, cümleleri birbirine bağlayan
ya da çeşitli anlam ilgileri kuran sözcük veya söz öbekleridir.
İLE , VE BAĞLAÇLARI
Aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlar.
 Küçük odanın ve mutfağın penceresi açık kaldı.
 Bu yıl tatile Antalya ve Mersin’e gideceğiz.
 Onun yanına gideceğim ve her şeyi anlatacağım.
 Evle okul arası çok uzak.
 Annesiyle babası yarın bize gelecek.
**Biri bağlaç diğeri edat olan iki çeşit “ile” vardır. Bir cümlede
“ile”nin yerine “ve”yi getirebiliyorsak bağlaç, getiremiyorsak
edattır.
 İzmir’e uçakla gideceğiz. (edat)
 Kardeşimle ben size geliyoruz. (bağlaç)
 Onunla pek anlaşamıyoruz. (edat)
AMA , FAKAT BAĞLAÇLARI
*Karşıt anlamlı iki cümleyi birbirine bağlar.
 Sınava iyi hazırlandı ama üniversiteyi kazanamadı.
 Onu aradık ama bulamadık.
 Söz verdin fakat sözünü tutmadın.
*Koşul anlamı katar.
 Sinemaya gidebilirsin ama eve erken döneceksin.
 Sana bisiklet alacağım ama dikkatli süreceksin.
 *Pekiştirme anlamı katar.
 Soğuk ama çok soğuk bir yerdi.
ANCAK ,YALNIZ BAĞLAÇLARI
Yalnız sözcüğü; ama, fakat anlamında kullanılıyorsa bağlaçtır. Bir
tek, sadece anlamında kullanılıyorsa edattır.
 Geziye yalnız bizim sınıf katıldı. (edat)
 Onunla konuşurum yalnız sen de benimle geleceksin. (bağlaç)
 Bu işi ancak sen başarırsın. (edat)
 Az yiyor ancak kilo veremiyor. (bağlaç)
HEM…HEM BAĞLACI
Karşılaştırılan iki unsurun hepsi anlamını vermektedir.
 Hem ucuz hem kaliteli bir kazak aldım.
 Hem çalışıyor hem okuyor.
NE…NE BAĞLACI
Cümleyi anlamca olumsuz yapar. Karşılaştırılan iki
unsurun hiçbiri anlamını verir.
 Sallanmaz o kalkışta ne bir mendil ne bir kol.
 Beni ne arıyor ne soruyor.
*İki karşıt sıfatı birbirine bağlarsa “ikisinin arası, ortası” anlamı
verir.
 Ne güzel ne çirkin bir kızdı.
 Ne tatlı ne ekşi.
YA… YA BAĞLACI
Karşılaştırılan unsurlardan birini ifade etmek için kullanılır.
 Ya bu deveyi güdeceksin ya bu diyardan gideceksin.
 Bu işe ya kardeşim ya Ali girecek.
Oysa, Oysaki, Halbuki
 Oysa ben geleceğini düşündüm.
 Oysaki bu işe girmeyi çok istemiştim.
 Halbuki o çok iyi biridir.
Öyleyse, Çünkü, Hatta
 Olanları duymamış mı, öyleyse ben ona anlatayım.
 Okula gelemeyeceğim; çünkü hastayım.
 Dün bize gelmiş, hatta birkaç saat bizi beklemiş.
“DE” Bağlacı
Bağlaç olan de sözcükleri, cümleleri birbirine bağlayan bir
sözcüktür. Kendinden önce gelen sözcükten ayrı yazılır.
 Bu akşam ikisi de ders çalışacak.
 Sen de mi geliyorsun?
 Ne iyi ettin de geldin.
 Olanları bana da anlattılar.
“Kİ” Bağlacı
Bağlaç olan “ki” kendinden önceki ve sonraki kelimelerden ayrı
yazılır.
 Ben ki yedi iklimin padişahıyım.
 Onu tanımıyorum ki.
 Öyle sanıyorum ki artık gelmeyecek.
 Öğretmen edatları anlatacak mı ki?
Her Zaman Edat Olanlar:
için, mi, gibi ,kadar
Bazen Edat Olanlar:
ancak, yalnız, bir, tek (bunların yerine SADECE kelimesi gelebilirse
edattır)
Her Zaman Bağlaç Olanlar:
ve, çünkü, ama, fakat, de, ki (de, ki ayrı yazıldığında)
Bazen Bağlaç Olanlar:
ancak, yalnız (bunların yerine AMA kelimesi gelebilirse bağlaçtır)
*”ile” yerine “ve” kullanılabilirse bağlaçtır, kullanılamazsa edattır.
ÜNLEMLER
Bir olay ya da durum karşısında beliren korku, sevinç, üzüntü, şaşkınlık
gibi duyguları yansıtan sözcüklerdir.
1-ASIL ÜNLEMLER
Her zaman ünlem olan, başka bir görevi bulunmayan ünlemlerdir.
Hişt, haydi, ey, hey, ah, aman, vah vah, of, oh…
2- ÜNLEM GİBİ KULLANILAN SÖZCÜKLER
Bazı sözcükler ve cümleler ünlem olmadıkları halde vurgu gereği ünlem
değeri kazanabilir.
Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!
Dikkatli ol!
Yaşasın! Çok mutluyum.
3-YANSIMA ÜNLEMLERİ
Yansıma sözcüklerle oluşan ünlemlerdir.
Deh küheylan!
Tak tak!
Çat!
ÜNLEM CÜMLESİ
İçinde ünlemlerin yer aldığı cümlelerdir.
Aman efendim, bu ne güzel tesadüf! (ünlem cümlesi)
Sakın ha, kimseye söyleme! (ünlem cümlesi)

TYT Türkçe edat bağlaç ünlem Konu anlatımlı pdf indir

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

basla
bitir
Başa dön tuşu